ابكينه نشود و بعد از پانزده روز آن ظرف ابكينه را از ميان سركه براورند پس بقدرت الهى جل شانه تمام كداخته مانند آب صاف شده باشد دستور حل طلق بنوعديكر بايد كه سر ترب را سوراخ كرده جوف آن را خالى نموده از طلق محلوب مملو ساخته دهن آن را بپارهاى ترب مسدود كنند و در زير سركين تازه سه روز بكذارند پس محلوب او را چون آب سفيد مشاهده نمايند حلّ طلق بطريق اسهل صابون حلبى را بر طلق بمالند و طلق را در بوته كرده بر آن آتش برافروزند و بعد از آن بطريق جواهر بر روى سنك سماق صلايه نموده استعمال نمايند دهن طلق منقول از طب كيمياى براكلسوس قروح و صلابات را نافعست صنعت آن بكيرند طلق مكلس هر قدر كه خواهند و حلّ كنند در سركهء مقطر پس تقطير كنند از آن سركه را و آنچه باقى ماند در اسفل قرع حل نمايند بحل رطوبت و به كار برند فصل در ذكر نسخ اقراص كوكب [ قرص كوكب كه گفته‌اند اوّل قرصى است كه تاليف شده و تاليف ساحيوس حكيم است ] قرص كوكب كفته‌اند كه اين قرص اوّل قرصى است كه تاليف شده و تاليف ساحيوس حكيم است و بعضى ديكر كفته‌اند كه اوّل قرصى كه تاليف شده قرص اندروماخس است كه جزو ترياق فاروق است و شيخ داود انطاكى كفته كه وجه تسميهء اين قرص بقرص كوكب اينست كه صاحب اين قرص ساحيوس حكيم تسخير كوكب يعنى زحل كرده بود و زعم سليموس آنست كه زحل بان خطاب كرده بصفة و منافع اين قرص و شيخ رئيس كفته كه مبالغه كرده‌اند قدماى اطبّا در تعظيم اين قرص و ناميده‌اند آن را قرص كوكب و اين قرص نافع است از براى ضعف معده وقتى كه بسبب ضعف قبول نمايند فضولى را كه متوجّه آن مىشود از ساير اعضا و ازالهء جشاى حامض مىكند و طلاى آن بر پيشانى ساكن ميكرداند صداع را و نافع است از براى نزلات و از براى درد دندان و كذاشته مىشود بر دندان كرم خورده پس ساكن ميكرداند درد آن را و نافع است از براى درد كوش و نفث الدّم و سيلان خون از هر عضو كه باشد و از براى سرفهء مزمن و حميات مزمنهء دائره چون در آب مرزنجوش خورده شود و از براى سموم ملدوغه و مشروبه چون با آب مطبوخ سداب بياشامند و از براى قروح امعا و مثانه چون با شراب آشاميده شود و شيخ داود انطاكى كفته كه اين قرص نافعست از براى ضعف معده و دماغ و كبد و طحال و از براى فضول غليظه و صداع و فواق و نزف الدّم مطلقا و قروح امعا و قولنج صاحب ميزان الطّبايع كفته كه چون اين قرص را با سركه انكورى سوده بر پيشانى طلا نمايند درد سر را سودمند است و با شراب سفرجل براى اسهال خون و قروح امعا كه از بلغم باشد و از براى قروح كليه و مثانه سودمند باشد و غرغره كرده شود بمحلول در ميپنحتج خناق بلغمى را بازدارد سيّد اسمعيل در ذخيره آورده كه طبيبان پيشين اين قرص را مبارك دانسته‌اند و منافع بسيارى از براى آن شمرده‌اند و از جملهء منافعى كه ذكر كرده‌اند از براى آن آنست كه چون با آب مرزنجوش حل كرده در كوش چكانند درد كوش را زايل كند و كسانى را كه جانوران زهردار را كزيده باشد يا زهر خورده باشند چون با آب سداب بخورند سود دهد و از براى اسهال و قروح امعا كه از بلغم باشد و قروح مثانه چون با شراب سفرجل بياشامند سود دهد و از براى خناق بلغمى چون با رب الجوز يا ميپنحتج غرغره نمايند زايل كند و شيخ رئيس كفته كه چون جزو عمدهء اين قرص كوكب الارض است و اكثر اطبّا را اعتقاد آنست كه كوكب الارض طلق است و آن را قرص كوكب ازآن‌جهت ناميده‌اند و بعضى را كمان آنست كه طين شاموس است و ميفرمايند كه ظن من آنست كه قول اوّل صحيح باشد زيرا كه طلق ميچسبد بخمل معده تزكيهء آن مىكند و قوة ميدهد آن را باعتبار آنكه جمع مىشود حرارت معده در باطن پس بسبب حرارت در باطن قوى ميكردد فعل حرارت غريزى در فضولى كه جمع باشد در معده و احشا و تحليل ميدهد آن فضول را و نيز نميكذارد كه فضول از اعضاى ديكر انصبات يابد بمعده و بايد دانست كه طلق منفعل نميشود از حرارت غريزى چنانچه ساير ادويه كه چون وارد بدن شود منفعل ميشوند از آن زيرا كه تا منفعل نشوند از حرارت غريزى كيفيت بالقويهء انها بفعل نمىآيد تا فعل كنند و چون منفعل نميشود پس فعل آن در بدن بكيفيت نخواهد بود بلكه اثريست از آن در بدن از غير فعل و انفعال چنان كه اثر كوكب سماكه به غير فعل و انفعال مىباشد پس كمان من اينست كه تسميهء آن بكوكب به همين اعتبار باشد بخلاف مركبات عنصرى ديكر كه اثر نميكند در بدن مكر آنكه منفعل شوند از حرارت غريزى تا كيفيت بالقويه انها بفعل شده فعل كنند در بدن صنعت آن بنسخهء شيخ رئيس كفته كه من ذكر ميكنم اجزاى اين قرص را بنسخهء كه از قدما به من رسيده بىزيادتى و نقصان و تغيير در اوزان و كيفيت تركيب آن بكيرند مر صافى مكى جندبيدستر سنبل الطيب سليخه طين مختوم پوست بيخ يبروح از هريك چهار درم قسط تلخ افيون زعفران كوكب الارض محلوب كه آن طلق است از هريك پنج درم و در بعض نسخ چهار درم است تخم خشخاش سفيد شش درم و در نسخهء ديكر هفت درم است دوقو انيسون بزر سيساليوس بزر البنج سفيد ميعهء سائله تخم كرفس از هريك هشت درم صمغ را در شراب ريحانى خيسانيده حل سازند باقى ادويه را كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند هر قرصى به قدر نيم درم و در سايه خشك كنند شربتى يك قرص و صاحب ميزان الطبايع كفته كه مزاج اين قرص كرم است در ثلث درجهء اولى و خشكست در يك درجه و بايد كه استعمال كرده شود بعد از شش ماه از ساختن آن و در مركبات اختيارات بديعى كل ارمنى چهار درم و بنسخهء ديكر دارچينى بجاى آن به وزن آن بر اجزاى شيخ رئيس افزوده و از اجزاى نسخ شيخ رئيس قسط و افيون زعفران خشخاش داخل ندارد و وزن كوكب الارض چهار درم است و كفته كه مر و ميعهء سائله را در مثلث بكدازند و باقى ادويه را كوفته و بيخته بان بسرشند و قرص سازند و شربتى نيم مثقال و قوت اين تا دو سال باقى ميماند و صاحب ذخيره اين قرص را در ضعف كرده ذكر كرده و كفته كه انحطاط علّت اين قرص را با شير شتر يا طبيخ رازيانه بجهة تقويت كليه ميدهد قرص كوكب الارض بنسخهء شيخ داود انطاكى صنعت آن دوقو بزر سيساليوس تخم كرفس انيسون بزر البنج سفيد ميعهء سائله از هريك هشت درم جندبيدستر سنبل الطيب پوست بيخ لفّاح طين مختوم مرمكى صافى سليخهء سياه طلق محلوب از هريك پنج درم و در نسخهء ديكر تخم خشخاش شش درم داخل است و كفته كه نزد من واجبست كه اضافه كرده شود بر اين اجزا مصطكى تلخ طباشير سفيد زعفران حلتيت از هريك يك درم پس بدرستى كه انها مناسبت تام دارند براى قطع حميات و وجع ظهر و اكر زياده كرده شود بر آن كافور يا افيون كه شديد است در دفع خون و در دفع حرقت بول خوب است و بعضى اطبّا كفته كه قرصهاى آن را از هريك نيم درم بايد ساخت و بعضى كفته‌اند كه اين قرص را قرص كوكب ناميده‌اند به جهت وجود طلق در آن كه مسمّى است بكوكب الارض و نيز كفته كه تا نظر كرديم در كتب اين قرص و بقرص ذىمقراطيس اين بعينه آن بود و ليكن در قرص ذىمقراطيس مرمكى مضاعف اين قرص است زياده كرده بر اجزاى اين قرص رازيانه را و نيز كفته كه اين قرص معتدلست در حرارت و برودت و يابس است در درجهء اولى و قوت آن تا چهار سال باقى ميماند و شربتى از اين قرص تا دو مثقالست [ قرص كوكب الارض منقول از قرابادين شفائى معدهء ضعيف را قوت دهد ] قرص كوكب الارض منقول از قرابادين شفائى معدهء ضعيف را قوت دهد و نكذارد كه فضول در آن جمع شود و چون بر پيشانى طلا كنند صداع را نافع باشد و منع نزلات كند و چون بارزد بان بياميزند و بر دندان نهند درد آن را ساكن كند و چون باب مرزنجوش در كوش بچكانند درد بنشاند و نفث الدّم و سيلان خون از هر موضع كه باشد بازدارد و سرفهء كهنه را سود دارد و تبهاى دائمى را نافع باشد و اكر با شراب بنوشند اسهال دموى و قروح امعا و مثانه را نافع باشد صنعت آن مرمكى صافى جندبيدستر سنبل الطيب سليخه كل مختوم پوست بيخ لفّاح از هريك چهار درم افيون زعفران قسط كوكب الارض محلوب كه آن را طلق كويند از هريك پنج درم انيسون دوقو سيساليوس بزر البنج ميعهء سائله تخم كرفس خشخاش سفيد از هريك هشت درم صمغها را در شراب ريحانى حل كنند و داروهاى ديكر كوفته و بيخته بان بسرشند و اقراص سازند هر قرصى يك درم و در سايه خشك كنند باب الطاء مع الياء [ طين حكمت ] طين